'उंबरठ्याबाहेरचे आभाळ'-👩‍💻 🍳 ➔ ⏳ 😫 ➔ 🗣️ ⚖️ ➔ 👨‍🍳 🤝 ➔ 🏡 ✨ ❤️

[Atul Kaviraje]

'स्त्रीवादी कथा' (Feminist Stories)=
============================
कौटुंबिक चौकटी आणि 'स्व'-
==================

सुशिक्षित सून आणि घरातील कामाचे वाटप.

येथे सुशिक्षित सून आणि घरातील कामाच्या समान वाटपावर आधारित एक आधुनिक स्त्रीवादी कथा मांडली आहे.

कथा शीर्षक: 'उंबरठ्याबाहेरचे आभाळ'-

सायली पुण्याच्या एका नामांकित आयटी कंपनीत 'सिनीअर सॉफ्टवेअर इंजिनिअर' म्हणून कार्यरत होती. लग्नाआधी तिने स्पष्ट केले होते की तिला तिची करिअरची स्वप्ने पूर्ण करायची आहेत. सासरचे लोकही सुशिक्षित असल्याने त्यांनी होकार दिला. पण लग्नानंतर काही दिवसांतच 'सुशिक्षित' असणे आणि 'प्रगत विचारांचे' असणे यातील फरक सायलीला जाणवू लागला.

सकाळी सहा वाजता अलार्म वाजायचा. सायलीला उठून चहा, नाश्ता आणि डबा तयार करावा लागायचा. तिचा पती, अमित, जो तिच्याच हुद्द्यावर दुसऱ्या कंपनीत होता, तो मात्र नऊ वाजेपर्यंत आरामात झोपून असायचा. सायली ऑफिसला जाताना घरातील कचरा फेकायला घ्यायची, तर अमित फक्त स्वतःचा लॅपटॉप बॅग घेऊन गाडीत बसायचा. ऑफिसमध्येही सायलीला नऊ-नऊ तास कोडिंग करावे लागायचे, पण घरी आल्यावर पुन्हा तिची 'दुसरी शिफ्ट' सुरू व्हायची— स्वयंपाक, भांडी आणि सासू-सासऱ्यांची औषधे.

एके दिवशी सायलीला ऑफिसमध्ये महत्त्वाचे प्रेझेंटेशन द्यायचे होते. त्यासाठी तिला रात्री उशिरापर्यंत काम करावे लागले. सकाळी उठायला तिला थोडा उशीर झाला. सासूबाईंनी किचनमधून टोमणा मारला, "सूनबाई, नोकरी आपल्या जागी आहे, पण घर सांभाळणं हे बाईचं पहिलं कर्तव्य असतं. आमच्या काळी आम्ही शेतातलं काम करून घरं सावरली."

सायलीने शांतपणे किचनमध्ये पाऊल ठेवले. तिने पाहिले की अमित आरामात बसून पेपर वाचत होता. तिने आज गप्प न बसण्याचे ठरवले. ती अमितजवळ गेली आणि म्हणाली, "अमित, आज डबा तू बनवणार आहेस का? कारण मला ऑफिसला लवकर निघायचं आहे."

अमित आश्चर्याने म्हणाला, "मी? मला कुठे येतंय स्वयंपाक करायला? आणि हे तुझं काम आहे ना?"

सायली हसली आणि म्हणाली, "स्वयंपाक करणं हे 'काम' आहे, 'लिंग' (Gender) नाही. जर आपण दोघेही सारखेच पैसे कमावतो, दोघेही सारखीच मेहनत करतो, तर घरातील श्रमाचं वाटपही सारखं असायला हवं. अमित, शिक्षण म्हणजे फक्त पदवी मिळवणं नव्हे, तर जोडीदाराला माणूस म्हणून सन्मान देणं आणि जबाबदारी वाटून घेणं आहे."

सासरे मध्येच पडले, "हे काय चाललंय? आमच्या घरात कधी पुरुषांनी किचनमध्ये पाऊल ठेवलं नाही."

सायलीने नम्रपणे पण ठामपणे उत्तर दिले, "बाबा, काळ बदलला आहे. जर घराचा उंबरठा ओलांडून मी घरासाठी पैसे कमवू शकते, तर अमितने तोच उंबरठा ओलांडून किचनमध्ये मला मदत का करू नये? घर दोघांचं आहे, तर ते राबवणं ही जबाबदारीही दोघांचीच असायला हवी."

त्या दिवशी सायलीने ऑफिसला जाताना डबा बनवला नाही. तिने अमितला चॉईस दिला— "एकतर मदत कर, किंवा स्वतःचा मार्ग शोध." अमितला सुरुवातीला राग आला, पण ऑफिसमध्ये जाताना त्याला सायलीच्या थकलेल्या चेहऱ्याची जाणीव झाली.

संध्याकाळी सायली घरी आली तेव्हा तिला आश्चर्याचा धक्का बसला. अमित किचनमध्ये भाजी चिरत होता आणि सासूबाई त्याला सूचना देत होत्या. अमितने सायलीकडे पाहून एक छोटासा नमस्कार केला आणि म्हणाला, "सॉरी सायली, उशिरा समजलं पण पटलं. आपण आजपासून कामाचं वेळापत्रक बनवूया."

सायलीच्या डोळ्यांत पाणी आले. तिने केवळ स्वतःसाठीच नाही, तर त्या घराच्या जुन्या मानसिकतेच्या भिंती पाडण्यासाठी एक पाऊल उचलले होते. सुशिक्षित सून म्हणजे फक्त पगाराचा आकडा नसून, ती घराला खऱ्या अर्थाने 'आधुनिक' करणारी शक्ती होती.

कथा सारांश (Emoji Summary)
👩�💻 🍳 ➔ ⏳ 😫 ➔ 🗣� ⚖️ ➔ 👨�🍳 🤝 ➔ 🏡 ✨ ❤️

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-17.04.2026-शुक्रवार.
===========================================