दुसरा चेहरा: आरशात स्वतःची हालचाल स्वतःपेक्षा वेगळी दिसणे 🪞 प्रतिबिंबाचा विळखा-

[Atul Kaviraje]

अस्वस्थता (The Restlessness) ही संकल्पना भीतीपेक्षा जास्त मानसिक अस्वस्थता, अस्वस्थ करणारं वातावरण आणि काळजाचा ठोका चुकवणाऱ्या संशयावर आधारित असते. अशा 'Chilling Stories'-
======================================================================================================================
मानसिक कोंडी आणि भ्रम (Psychological Unrest) 🧠🌀
जेव्हा तुमचं स्वतःच मन तुम्हाला दगा देऊ लागतं आणि आजूबाजूचं जग अस्वस्थ वाटू लागतं-
===============================================

दुसरा चेहरा: आरशात स्वतःची हालचाल स्वतःपेक्षा वेगळी दिसणे 🪞
प्रतिबिंबाचा विळखा-

येथे 'अस्वस्थता' या संकल्पनेवर आधारित एक दीर्घ आणि अंगावर शहारा आणणारी कथा सादर आहे.

प्रकरण १: शांततेचा कोलाहल
अद्वैत एका जुन्या, ब्रिटीशकालीन बंगल्यात राहायला आला होता. शहराच्या गजबजाटापासून दूर, जिथे फक्त वाऱ्याचा सुसाट आवाज आणि झाडांच्या पानांची सळसळ ऐकू यायची. लेखक असल्याने त्याला शांतता हवी होती, पण ही शांतता काही दिवसांतच त्याला टोचू लागली.

बंगल्याच्या भिंतींवरचे ओलावा धरलेले कोपरे आणि उंचावर असलेले छप्पर एक प्रकारची मानसिक कोंडी करत होतं. अद्वैतला सतत असं वाटायचं की, तो या घरात एकटा नाहीये. कुणीतरी कोपऱ्यातून त्याच्याकडे टक लावून पाहतंय, पण मान वळवली की तिथे फक्त रिकामी जागा असायची. ही भीती नव्हती, तर एक प्रकारची 'अस्वस्थता' होती.

प्रकरण २: आरशातील तो
एका रात्री अद्वैत बेसिनसमोर उभा राहून दाढी करत होता. समोरच्या मोठ्या आरशात त्याचं प्रतिबिंब स्पष्ट दिसत होतं. अचानक त्याला जाणवलं की, जेव्हा त्याने आपला उजवा हात खाली घेतला, तेव्हा आरशातल्या अद्वैतचा हात काही मिलिसेकंद उशिरा खाली आला.

त्याने ब्रश खाली ठेवला. आरशातल्या माणसानेही ठेवला, पण त्या हालचालीत एक प्रकारची कृत्रिमता होती. अद्वैतने डोळे मिचकावले. आरशातल्या अद्वैतने डोळे उघडलेच ठेवले होते. अद्वैतच्या काळजाचा ठोका चुकला. त्याने आरशाकडे नीट पाहिलं, तेव्हा आरशातला चेहरा किंचित हसल्यासारखा वाटला—एक असं हसू जे अद्वैतच्या चेहऱ्यावर नव्हतंच.

प्रकरण ३: भ्रम की वास्तव?
पुढचे दोन दिवस अद्वैतने आरशाकडे बघणं टाळलं. पण अस्वस्थता वाढतच होती. आता त्याला घरातल्या इतर काचांमध्ये, खिडक्यांच्या तावदानांमध्ये आणि चहाच्या कपातही स्वतःचं प्रतिबिंब वेगळं वागू लागल्याचा भास होऊ लागला.

रात्रीच्या वेळी त्याला बेडखालून खरवडण्याचा आवाज यायचा. त्याने खाली वाकून पाहिलं तर तिथे काहीच नसायचं, पण वर आल्यावर त्याला आरशात दिसायचं की बेडखालून एक हात हळूच आत ओढला जातोय. त्याचं स्वतःच मन त्याला दगा देत होतं. "हा फक्त माझा भ्रम आहे," तो स्वतःला ओरडून सांगायचा, पण आरशातला 'तो' मात्र आता स्वतंत्र अस्तित्व असल्यासारखा वावरू लागला होता.

प्रकरण ४: वेळेची चोरी
अद्वैतने नोटीस केलं की आरशातला 'दुसरा चेहरा' आता त्याच्या हालचालींची नक्कल करणं सोडून देत होता. अद्वैत जेव्हा शांत उभा असायचा, तेव्हा आरशातला चेहरा रागाने त्याच्याकडे बघायचा. एकदा तर अद्वैतने पाहिलं की आरशातला अद्वैत आरशाच्या पलीकडच्या खोलीत फेऱ्या मारत होता, तर प्रत्यक्ष अद्वैत मात्र जागचा हललाही नव्हता.

त्याला जाणवलं की, आरशातलं जग हे केवळ प्रतिबिंब नाही, तर एक समांतर वास्तव आहे जे आता बाहेर येण्यासाठी धडपडतंय. त्याच्या डोक्यात विचार चक्रावू लागले—जर आरशातला माणूस बाहेर आला, तर त्याचं काय होईल? तो स्वतः आरशात कैद होईल का? ही मानसिक कोंडी त्याला वेड लावत होती.

प्रकरण ५: शेवटचा सामना
तिसऱ्या दिवशी मध्यरात्री अद्वैत आरशासमोर जाऊन उभा ठाकला. त्याच्या हातात एक जड पितळी दिवा होता. आरशातला अद्वैत पूर्णपणे शांत होता, पण त्याचे डोळे जळजळीत होते. आरशातल्या माणसाने अचानक हात पुढे केला आणि आरशाच्या काचेवर आतून धक्का दिला. काचेवर भेगा पडू लागल्या.

अद्वैत थरथरत होता. आरशातल्या माणसाने आरशातून बाहेर येत अद्वैतचा गळा पकडला. अद्वैतच्या लक्षात आलं की, तो आरशातला माणूस नाही, तर त्याच्याच मनातील दडपलेली अस्वस्थता आणि भीती साकार झाली होती. त्याने पूर्ण ताकदीनिशी तो दिवा आरशावर मारला. मोठा आवाज झाला, काचेचे हजारो तुकडे झाले.

सकाळी जेव्हा पोलीस तिथे पोहोचले, तेव्हा बंगला रिकामा होता. तिथे फक्त एक मोठा फुटलेला आरसा होता आणि त्या आरशाच्या एका छोट्या तुकड्यात अद्वैतचा चेहरा दिसत होता—जो मदतीसाठी ओरडत होता, पण त्याचा आवाज बाहेरच्या जगात कुणालाच ऐकू जात नव्हता. बाहेर मात्र, एक 'अद्वैत' शांतपणे बागेत बसून चहा पीत होता, त्याच्या चेहऱ्यावर तेच विचित्र, आरशातलं हसू होतं.

Summary: 🧠 🪞 🌀 🌑 😱 🕳�

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-20.04.2026-सोमवार.
===========================================