स्वयंपाकाच्या चवीवरून जुंपलेली जुगलबंदी 🍲🏠🔥 👵⚡️👩‍🦰 🍲😡 🤒🩺 🤝💖 👩‍❤️‍👩

[Atul Kaviraje]

खाष्ट सासू आणि खडूस सून यांच्यातील रंजक नाते, त्यांचे वादविवाद आणि सरतेशेवटी आई-मुलीच्या नात्याने पुन्हा एकत्र येणे हा मराठी साहित्याचा आणि कौटुंबिक कथांचा आवडीचा विषय आहे-
================================================================================================
'खडूस' आणि 'खाष्ट': वादाची ठिणगी (Initial Conflict) 🔥
सुरुवातीचा काळ, जिथे दोघींमध्ये विस्तव जात नाही आणि शब्दाने शब्द वाढतो-
========================================

स्वयंपाकाच्या चवीवरून जुंपलेली जुगलबंदी 🍲

॥ काटा आणि काच: प्रेमाचा नवा प्रवास ॥-

मराठी साहित्यातील चिरपरिचित पण तितकाच जिवंत विषय म्हणजे सासू-सुनेचे नाते. जेव्हा एका बाजूला 'खाष्ट' सासू आणि दुसऱ्या बाजूला 'खडूस' सून असते, तेव्हा घराचे रूपांतर कुरुक्षेत्रात होणे अटळ असते. पण याच संघर्षातून प्रेमाची नवी पालवी कशी फुटते, याची ही रंजक कथा.

प्रकरण १: ठिणगी पडली... कुरुक्षेत्राची नांदी!
पुण्यातील सदाशिव पेठेतील 'गजानन निवास'मध्ये सकाळीच वादाचा सुश्राव्य आवाज घुमत होता. सुलोचनाबाई म्हणजे जुन्या वळणाच्या, शिस्तीच्या आणि शब्दाला शब्द देणाऱ्या 'खाष्ट' सासू. तर त्यांची सून, सायली, ही आजच्या पिढीची, फटकळ आणि कोणाचेही ऐकून न घेणारी 'खडूस' सून.

"अगं ए सायली, हे काय आहे? पोळ्या आहेत की चामड्याचे तुकडे? माझ्या चिरंजीवांच्या पोटात हे कसं जाणार?" सुलोचनाबाईंनी डाइनिंग टेबलवर पोळी फेकत विचारले.

सायलीने हातातला चमचा बाजूला ठेवला आणि तिरकस हसून म्हणाली, "बघा ना आई, जर चामड्यासारख्या वाटत असतील, तर दात घासण्यासाठी चांगला सराव होईल तुमचा. आणि चिरंजीवांना आवडतात म्हणूनच ते गपचूप खातात!"

ठिणगी पडली होती. सुलोचनाबाईंचा पारा चढला. "आमच्या काळी आम्ही पाच-पाच किलोच्या पुरणपोळ्या लीलया उरकायचो, तुला साधी फुलकी नीट जमत नाही!"

"काळ बदललाय आई, आता पुरणपोळ्या नाही, डाएटचं महत्त्व आहे. आणि हो, उद्यापासून स्वयंपाकघराची चावी मला हवीय, तुमचे ते जुने डबे आता बदलायचेत मला!" सायलीने ठणकावून सांगितले.

प्रकरण २: स्वयंपाकाची चव आणि शब्दांची धार
दुसऱ्या दिवशी सायलीने किचनचा ताबा घेतला. तिने 'कॉन्टिनेन्टल' काहीतरी बनवायचे ठरवले. वासानेच सुलोचनाबाईंचे नाक मुरडले.

"हे काय पास्ता-बिस्ता? घरात काय इटालियन हॉटेल काढलंयस की काय?" सासूबाईंनी टोमणा मारला.

सायलीने वाटीत पास्ता वाढून दिला, "चाखून तर बघा आई, तुमच्या त्या वरण-भातापेक्षा कितीतरी चविष्ट आहे."

सुलोचनाबाईंनी एक घास घेतला आणि चेहरा वेडावाकडा केला. "अगं, यात चव कुठंय? नुसतं पाणी आणि चीज! तुझी चव म्हणजे अगदी तुझा स्वभाव... एकदम बेचव आणि कडू!"

"आणि तुमची चव म्हणजे तुमची जीभ... नुसती तिखट आणि आग लावणारी!" सायलीने पलटवार केला.

दोघींमध्ये आता शब्दांची जुगलबंदी सुरू झाली होती. मुलगा समीर मात्र मध्यस्थी करण्याचा प्रयत्न करून थकून गेला होता. घरात दोन वाघिणी आणि एक शिकार, अशी समीरची अवस्था झाली होती.

प्रकरण ३: आजारपणाची परीक्षा
काही दिवस असेच धुसफूसत गेले. एके दिवशी अचानक सुलोचनाबाईंना चक्कर आली आणि त्या कोसळल्या. समीर ऑफिसमध्ये होता. सायली घरात एकटीच होती.

तिच्यातली 'खडूस' सून बाजूला पडली आणि एक कर्तव्यदक्ष स्त्री जागी झाली. तिने सासूबाईंना आधार दिला, डॉक्टरांना बोलावले आणि रात्रभर त्यांच्या उशाशी बसून राहिली. सुलोचनाबाईंना शुद्ध आली तेव्हा त्यांनी पाहिले की सायली त्यांचे पाय चेपत होती आणि तिच्या डोळ्यात काळजी होती.

"पाणी..." सुलोचनाबाई पुटपुटल्या.

सायलीने हळूच पाणी पाजले. "आई, काळजी करू नका. मी आहे ना. तुम्हाला काहीही होऊ देणार नाही."

त्या क्षणी सुलोचनाबाईंच्या लक्षात आले की, सायलीची जीभ जरी तिखट असली, तरी तिचे हात सेवा करायला मागे हटत नाहीत.

प्रकरण ४: बदलतं समीकरण आणि गुपितं
सासूबाई बऱ्या झाल्या, पण घराचं वातावरण बदललं होतं. आता सुलोचनाबाई सायलीला स्वयंपाकात मदत करू लागल्या. पण सवय सुटत नव्हती.

"सायली, भाजीला फोडणी जरा नीट दे गं, नाहीतर समीरला गॅस होतील," सासूबाई हळूच म्हणाल्या.

सायली चिडली नाही, उलट हसली. "हो आई, पण तुम्ही पण तुमच्या औषधांच्या गोळ्या वेळेवर घ्या, नाहीतर मला पुन्हा जागरण करावं लागेल."

एकदा दोघी दुपारी निवांत बसल्या होत्या. सुलोचनाबाईंनी त्यांच्या सासूने (सायलीच्या आजेसासूने) त्यांचा कसा छळ केला होता, हे सांगितले. सायलीला प्रथमच जाणवले की सुलोचनाबाई 'खाष्ट' का बनल्या. ते केवळ एक संरक्षणात्मक कवच होते.

"आई, आपण विनाकारण एकमेकींशी भांडत होतो ना?" सायलीने विचारले.
"अगं, दोन भांड्यांचा आवाज झाल्याशिवाय घराला घरपण येत नाही," सुलोचनाबाई हसून म्हणाल्या.

प्रकरण ५: काचेचे घर आणि आई-लेकीचं नातं
एके दिवशी सायलीच्या माहेरून बातमी आली की तिची आई आजारी आहे. सायली व्याकुळ झाली. पण समीरला सुट्टी मिळत नव्हती.

तेव्हा सुलोचनाबाई पुढे आल्या. "तू जा सायली. समीरचं आणि घराचं मी बघून घेईन. आणि हे घे, माझ्या हातचा डिंकाचा लाडू तुझ्या आईसाठी. तिला सांग सुलोचनाने पाठवलाय."

सायलीच्या डोळ्यात पाणी आले. तिने सासूबाईंच्या पाया पडले. "आई, तुम्ही खरंच खूप चांगल्या आहात. मीच उगाच खडूसपणा करत होते."

"वेडी आहेस तू. तू माझी सून नाही, मुलगीच आहेस. आणि मुलींनी आईशी थोडं भांडायलाच हवं, तरच नातं घट्ट होतं," सुलोचनाबाईंनी तिला मिठी मारली.

गजानन निवासात आता भांडणाचे नाही, तर हास्याचे आवाज घुमू लागले होते. खाष्ट सासू आणि खडूस सून आता एकमेकींच्या आधारस्तंभ बनल्या होत्या.

॥ कथा सारांश (Emoji Summary) ॥
🏠🔥 👵⚡️👩�🦰 🍲😡 🤒🩺 🤝💖 👩�❤️�👩✨ 😊🙏 🏡🌸

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-30.04.2026-गुरुवार.
===========================================