🚩 विठ्ठल चरणी अर्पिलेले जीवन: संत चोखामेळा पुण्यतिथी 🚩

[Atul Kaviraje]

07.05.2026-THURSDAY-
SANT CHOKHAAMELAA PUNYATITHI-MANGALVEDHAA-

आज ७ मे २०२६, गुरुवार रोजी संत चोखामेळा यांची पुण्यतिथी आहे. वारकरी संप्रदायातील एक अत्यंत महत्त्वाचे आणि क्रांतीकारी संत म्हणून संत चोखामेळा यांचे नाव आदराने घेतले जाते. मंगळवेढा ही त्यांची कर्मभूमी आणि पंढरपूर ही त्यांची विठ्ठल भक्तीची पंढरी.

🚩 विठ्ठल चरणी अर्पिलेले जीवन: संत चोखामेळा पुण्यतिथी 🚩

स्थळ: मंगळवेढा (सोलापूर जिल्हा)

तिथी: वैशाख वद्य पंचमी

📜 संत चोखामेळा: भक्तीचा उत्कट आविष्कार (१० मुख्य मुद्दे)
१. समतेचा संदेश: संत चोखामेळा यांनी जातीपातीच्या भिंती तोडून केवळ भक्तीच्या जोरावर विठ्ठलाला आपलेसे केले.
२. मंगळवेढ्याची भूमी: त्यांचे जन्मस्थान आणि कर्मभूमी मंगळवेढा असून, आजही तेथील कणाकणात त्यांच्या भक्तीचा सुगंध दरवळतो.
३. अभंगवाणी: "ऊसा डोगा परि रस नोहे डोगा" यांसारख्या अभंगांतून त्यांनी बाह्य रूपापेक्षा अंतर्मन शुद्ध असण्यावर भर दिला.
४. विठ्ठलाचे सखा: चोखोबांना विठ्ठल आपला सखा, सोयरा वाटायचा. त्यांची भक्ती इतकी श्रेष्ठ होती की खुद्द पांडुरंग त्यांच्या मदतीला धावून यायचे.
५. कष्टातील ईश्वर: त्यांनी आपले दैनंदिन कष्ट करत असतानाच ईश्वराची भक्ती केली, "कांदा मुळा भाजी, अवघी विठाई माझी" हा मंत्र जगला.
६. क्रांतीकारी पाऊल: तत्कालीन समाजव्यवस्थेत सोसाव्या लागणाऱ्या अन्यायाविरुद्ध त्यांनी तक्रार न करता भक्तीच्या माध्यमातून आत्मसन्मान मिळवला.
७. हाडांमधून विठ्ठल नाम: कथा सांगितली जाते की, त्यांच्या निधनानंतर जेव्हा अस्थी (हाडे) गोळा केली, तेव्हा त्यातून 'विठ्ठल विठ्ठल' असा नाद येत होता.
८. संत नामदेवांची साथ: संत नामदेव महाराजांनी चोखोबांचे महत्त्व ओळखून त्यांच्या अस्थी पंढरपूरला विठ्ठल मंदिराच्या पायरीपाशी विसर्जित केल्या.
९. पायरीचा मान: आजही वारकरी विठ्ठल दर्शनाला जाताना प्रथम चोखोबांच्या पायरीला नमस्कार करतात.
१०. आध्यात्मिक लोकशाही: वारकरी संप्रदायाने दिलेली 'भक्तीची लोकशाही' चोखोबांच्या जीवनातून खऱ्या अर्थाने सिद्ध होते.

--अतुल परब
--दिनांक-07.05.2026-गुरुवार.
===========================================