क्रांतिकारक भगत सिंग यांचा जन्म-2-👶 🪓 🩸 🏺 📚 🦅 🏢 💣 🗣️ 📜 ⛓️ 🤐 🛐 ☠️ 🚩

[Atul Kaviraje]

01 ST JUNE-BIRTH OF BHAGAT SINGH (1907)
भगत सिंग यांचा जन्म (१९०७)

Bhagat Singh, a revolutionary freedom fighter, was born on June 1, 1907, in Banga, Punjab (now in Pakistan).

६. सायमन कमिशनचा विरोध आणि लाला लजपतराय यांचा मृत्यू (Simon Commission Protest)
१९२८ मध्ये ब्रिटनमधून आलेल्या सायमन कमिशनच्या विरोधाने देशातील राजकीय वातावरण तापवले आणि एका मोठ्या संघर्षाची ठिणगी पडली.

अ. शांततापूर्ण निदर्शने: लाहोर रेल्वे स्टेशनवर लाला लजपतराय यांच्या नेतृत्वाखाली 'सायमन गो बॅक'च्या घोषणा देण्यात आल्या. यात भगत सिंग आणि त्यांचे साथीदारही सहभागी होते.

ब. लाठीहल्ल्याचा क्रूर अमानुषपणा: ब्रिटिश पोलीस अधिकारी स्कॉट याच्या आदेशावरून आंदोलकांवर भीषण लाठीहल्ला करण्यात आला, ज्यामध्ये लाला लजपतराय गंभीर जखमी झाले आणि काही दिवसांतच त्यांचा मृत्यू झाला.

क. बदला घेण्याचा निर्धार: या राष्ट्रीय अपमानाचा बदला घेण्यासाठी HSRA च्या क्रांतिकारकांनी त्या पोलीस अधिकाऱ्याला मारण्याची गुप्त योजना आखली.

७. सॉंडर्स वध आणि क्रांतिकारी सळसळ (The Saunders Case)
लालाजींच्या मृत्यूचा बदला घेण्यासाठी क्रांतिकारकांनी अत्यंत धाडसी पाऊल उचलले, ज्यामुळे ब्रिटिश सरकार हादरले.

अ. नियोजित हल्ला: १७ डिसेंबर १९२८ रोजी लाहोरमध्ये मुख्य पोलीस कार्यालयाबाहेर भगत सिंग, राजगुरू आणि सुखदेव यांनी स्कॉट समजून सहाय्यक पोलीस अधीक्षक जॉन सॉंडर्स याच्यावर गोळ्या झाडल्या.

ब. यशस्वी पलायन: सॉंडर्सचा जागीच मृत्यू झाला. त्यानंतर चंद्रशेखर आझाद यांच्या मदतीने भगत सिंग यांनी वेशांतर केले (दाढी-केस कापून हॅट घातली) आणि ब्रिटीश पोलिसांच्या डोळ्यात धूळ फेकत लाहोरमधून यशस्वी सुटका करून घेतली.

क. संदेशाचा प्रसार: या घटनेनंतर शहरात पत्रके लावून क्रांतिकारकांनी जाहीर केले की, "आम्ही माणसाचा द्वेष करत नाही, तर अन्यायाचा बदला घेतला आहे."

८. मध्यवर्ती असेंब्लीत बॉम्बस्फोट: बहिऱ्या सरकारला ऐकवण्यासाठी (Assembly Bomb Case)
लोकांमध्ये जागृती निर्माण करण्यासाठी आणि आपली वैचारिक भूमिका न्यायालयासमोर मांडण्यासाठी भगत सिंग यांनी स्वतःला अटक करून घेण्याची योजना आखली.

अ. रिकाम्या बाकांवर बॉम्ब (८ एप्रिल १९२९): दिल्लीच्या सेंट्रल असेंब्लीमध्ये ब्रिटीश सरकार दोन जाचक कायदे (Public Safety Bill आणि Trade Disputes Bill) पास करत होते. त्याला विरोध म्हणून भगत सिंग आणि बटुकेश्वर दत्त यांनी सभागृहाच्या मधोमध बॉम्ब फेकले.

ब. जीवितहानी टाळणे: हा बॉम्ब कोणाला मारण्यासाठी नव्हे, तर केवळ आवाज करण्यासाठी बनवला होता. बॉम्ब फेकल्यानंतर त्यांनी पळून जाण्याचा प्रयत्न न करता 'इन्किलाब झिंदाबाद' (क्रांती अमर राहो) च्या घोषणा दिल्या.

क. पत्रकांचा वर्षाव: त्यांनी असेंब्लीत पत्रके फेकली, ज्यावर लिहिले होते - "बहिऱ्या ब्रिटीश सरकारला ऐकवण्यासाठी मोठ्या आवाजाची गरज असते." त्यांनी स्वतःला पोलिसांच्या हवाली केले.

९. तुरुंगातील संघर्ष आणि ऐतिहासिक खटला (The Jail Struggles & Trial)
तुरुंगात गेल्यावरही भगत सिंग यांनी आपला लढा थांबवला नाही, तर तुरुंगालाच क्रांतीचे मुख्य केंद्र बनवले.

अ. राजकीय कैद्यांच्या हक्कांसाठी उपोषण: भारतीय कैद्यांना मिळणाऱ्या दुय्यम वागणुकीविरुद्ध त्यांनी तुरुंगात ११६ दिवसांचे ऐतिहासिक उपोषण केले. यात त्यांचे साथीदार जतीन दास यांना वीरमरण आले, ज्यामुळे देशात ब्रिटिशांविरुद्ध संताप वाढला.

ब. न्यायालयाचा विचारपीठ म्हणून वापर: खटल्याच्या सुनावणीदरम्यान भगत सिंग यांनी आपल्या भाषणांमधून आणि लेखनातून क्रांती आणि समाजवादाची व्याख्या जगासमोर मांडली. वर्तमानपत्रांतून त्यांचे विचार वाचून संपूर्ण देश क्रांतीच्या रंगात रंगला.

क. मृत्यूदंडाची शिक्षा: अखेर सॉंडर्स वध प्रकरणाचा खटला चालवून ब्रिटीश न्यायालयाने भगत सिंग, सुखदेव आणि राजगुरू यांना फाशीची शिक्षा सुनावली.

१०. निष्कर्ष आणि समरोप (Conclusion & Legacy)
२३ मार्च १९३१ रोजी, ठरलेल्या वेळेच्या एक दिवस आधीच, लाहोर तुरुंगात या तिन्ही महानायकांना फाशी देण्यात आली. फासावर जातानाही त्यांच्या चेहऱ्यावर भीती नव्हती, तर 'इन्किलाब झिंदाबाद' हा नारा होता.

अ. मृत्यूवरील विजय: ब्रिटिशांना वाटले होते की भगत सिंग यांना संपवून ते क्रांती संपवतील, परंतु मृत्यूंनंतर भगत सिंग हे प्रत्येक भारतीय तरुणाच्या मनातील विचार बनले.

ब. कल्पक आणि वैचारिक वारसा: भगत सिंग हे केवळ बंदूक चालवणारे सैनिक नव्हते, तर ते एक महान लेखक, पत्रकार आणि द्रष्टे नेते होते. त्यांनी लिहिलेला 'मी नास्तिक का आहे?' (Why I am an Atheist) हा ग्रंथ आजच्या पिढीलाही विचार करायला लावतो.

क. अमर प्रेरणा: १ जून १९०७ रोजी सुरू झालेला हा जीवनप्रवास अवघ्या २३ वर्षांत संपला असला, तरी त्यांनी दिलेला 'इन्किलाब'चा नारा आजही भारताच्या मनात जिवंत आहे आणि सदैव राहील.

EMOJI SARANSH (लेख सारांश ईमोजी स्वरूपात)
👶 🪓 🩸 🏺 📚 🦅 🏢 💣 🗣� 📜 ⛓️ 🤐 🛐 ☠️ 🚩 🇮🇳

KAVITA EMOJI SARANSH (कविता ईमोजी सारांश)
👶 🍼 🩸 🏺 (जन्म आणि बालपणीचा आघात) ➡️ 📚 ✍️ ❌ 🚶�♂️ (विचार आणि घराचा त्याग) ➡️ 🤝 🗣� 👥 🚩 (संघटन आणि जनजागृती) ➡️ 🤠 🔫 ⚡ 💨 (बदला आणि वेशांतर) ➡️ 🏢 💣 📢 🌌 (असेंब्लीतील बॉम्ब आणि नारा) ➡️ ⛓️ 🍽� ❌ 📜 (तुरुंगातील उपोषण व विचार) ➡️ ☠️ 😊 🕊� 🙏 (बलिदान आणि नमन)

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-01.06.2026-सोमवार. 
===========================================