मकबूल फिदा हुसैन:-2-🕋 🌟 🎨 🖌️ 🎬 🏢 ✍️ 🌍 🖼️ 🐎 ⚡ 👁️ 📖 🕉️ 🎨 ❤️ 👣 🖌️ 🧘

[Atul Kaviraje]

09 TH JUNE-M.F. HUSAIN PASSES AWAY (2011)
म.फ. हुसैन यांचे निधन (२०११)

On June 9, 2011, renowned Indian painter M.F. Husain, known for his bold and vibrant narrative paintings, passed away in London.

मकबूल फिदा हुसैन: आधुनिक भारतीय चित्रकलेचा महानायक आणि त्यांचे कलाप्रवास 🎨🐎

६. सन्मान आणि राष्ट्रीय पुरस्कार (Awards and Recognition)
अ) तिन्ही पद्म पुरस्कार: भारत सरकारने त्यांच्या अद्वितीय कलासेवेसाठी १९६६ मध्ये पद्मश्री, १९७३ मध्ये पद्मभूषण आणि १९८९ मध्ये पद्मविभूषण या तिन्ही सर्वोच्च नागरी पुरस्कारांनी त्यांना सन्मानित केले.

ब) राज्यसभेचे सदस्यत्व: १९८६ मध्ये त्यांची कला क्षेत्रातील योगदानाबद्दल भारताच्या संसदेच्या उच्च सभागृहात म्हणजेच राज्यसभेत (Rajya Sabha) नियुक्ती करण्यात आली.

क) आंतरराष्ट्रीय लिलावात विक्रम: क्रिस्टीज आणि सोथबीजसारख्या जागतिक लिलावगृहात हुसैन यांची चित्रे कोट्यवधी रुपयांना विकली गेली, ज्याने भारतीय चित्रकलेला व्यावसायिक उंची मिळवून दिली.

७. वाद आणि भारताचा त्याग (Controversies and Exile)
अ) चित्रांवरून वादंग: १९९० च्या दशकात त्यांनी काढलेल्या हिंदू देवी-देवतांच्या काही रेखाचित्रांवरून (जी त्यांनी खूप आधी काढली होती) देशात प्रचंड वाद निर्माण झाला. त्यांच्यावर धार्मिक भावना दुखावल्याचे आरोप झाले.

ब) कायदेशीर खटले आणि धमक्या: देशात त्यांच्याविरुद्ध अनेक न्यायालयात खटले दाखल झाले आणि काही संघटनांकडून त्यांना धमक्याही मिळाल्या, ज्यामुळे त्यांच्या सुरक्षेचा प्रश्न निर्माण झाला.

क) कतारचे नागरिकत्व: या वादांमुळे त्रस्त होऊन हुसैन यांनी २००६ मध्ये भारत सोडला आणि ते लंडन व दुबईत राहू लागले. २०१० मध्ये त्यांनी कतारचे नागरिकत्व स्वीकारले, ज्यामुळे ते भारताचे नागरिक राहिले नाहीत, ही एक शोकांतिका मानली जाते.

८. 'अनवाणी' फिरणारा अवलिया (The Barefoot Genius)
अ) अनोखी जीवनशैली: म.फ. हुसैन हे नेहमी अनवाणी (पायात चप्पल किंवा बूट न घालता) फिरण्यासाठी प्रसिद्ध होते. अगदी जगातील मोठ्या फाईव्ह स्टार हॉटेल्स किंवा राष्ट्रपती भवनात जातानाही ते अनवाणीच जात.

ब) हातात लांब ब्रश: त्यांच्या हातात नेहमी एक लांब दांडी असलेला ब्रश असायचा, जो एकाच वेळी त्यांची काठी आणि त्यांची कला या दोन्हीचे प्रतीक होता.

क) फकिरी वृत्ती: कोट्यवधी रुपयांची संपत्ती आणि जागतिक कीर्ती असूनही त्यांची राहणीमान अत्यंत साधी आणि फकिरीसारखी होती.

९. आयुष्याचा शेवट आणि लंडन येथे निधन (The Final Days)
अ) मातृभूमीची ओढ: परदेशात राहत असतानाही हुसैन यांचे मन नेहमी भारतातच असायचे. त्यांना त्यांच्या आयुष्याच्या शेवटच्या क्षणापर्यंत भारतात परतण्याची तीव्र इच्छा होती.

ब) ९ जून २०११: वयाच्या ९५ व्या वर्षी लंडनच्या रॉयल ब्रॉम्प्टन रुग्णालयात हृदयविकाराच्या झटक्याने या महान कलाकाराने जगाचा निरोप घेतला.

क) लंडनमध्ये दफन: त्यांच्या इच्छेनुसार किंवा तत्कालीन परिस्थितीमुळे त्यांच्यावर लंडनमधील ब्रूकवूड स्मशानभूमीत अंत्यसंस्कार करण्यात आले.

१०. कला जगतातील वारसा आणि निष्कर्ष (Legacy and Impact)
अ) आधुनिक कलेचे प्रेरणास्थान: आजचे अनेक तरुण चित्रकार हुसैन यांच्या शैलीला आपला आदर्श मानतात. त्यांनी चित्रकलेला ड्रॉईंग रूममधून काढून जनसामान्यांपर्यंत पोहोचवले.

ब) अमूल्य ठेवा: त्यांनी आपल्या आयुष्यात हजारो चित्रे काढली, जी आज जगातील मोठ्या संग्रहालयांमध्ये (Museums) आणि आर्ट गॅलरींमध्ये भारताचा मान वाढवत आहेत.

क) कलेचे अमरत्व: कलाकार मरतो, पण त्याची कला कधीच मरत नाही. म.फ. हुसैन आपल्या रंगांच्या आणि रेषांच्या माध्यमातून नेहमीच जिवंत राहतील.

निष्कर्ष आणि समारोप (Conclusion)
म.फ. हुसैन हे भारतीय कलेच्या इतिहासातील एक असे वादळ होते, ज्याने परंपरांच्या भिंती ओलांडून चित्रकलेला एक मुक्त आकाश दिले. त्यांचे जीवन जितके रंगीबेरंगी होते, तितकेच ते संघर्षाने भरलेले होते. जरी त्यांच्या आयुष्याचा शेवट परदेशात झाला असला, तरी त्यांच्या प्रत्येक चित्रात भारताची माती, येथील संस्कृती आणि इथला जिवंतपणा ओतप्रोत भरलेला होता. ९ जून हा दिवस आपल्याला या महान अवलियाची आणि त्यांनी भारताला दिलेल्या जागतिक गौरवाची आठवण करून देतो. त्यांच्या कलात्मक प्रवासाला आणि स्मृतीस विनम्र अभिवादन!

ईमोजी सारांश (Emoji Summary)
लेखाचा ईमोजी सारांश (Article Emoji Summary)
🎨 🐎 🗓� 👑 🎬 🖌� 🖼� ⚡ 📖 🕉� 👣 🧘�♂️ 🌪� ✈️ 🇮🇳 🇬🇧 🙏

काव्याचा ईमोजी सारांश (Poem Emoji Summary)
🕋 🌟 🎨 🖌� 🎬 🏢 ✍️ 🌍 🖼� 🐎 ⚡ 👁� 📖 🕉� 🎨 ❤️ 👣 🖌� 🧘�♂️ 🏆 🌪� ✈️ 🇮🇳 💔 🗓� 🇬🇧 🤫 🙏

--संकलन
--अतुल परब
--दिनांक-09.06.2026-मंगळवार. 
===========================================