🌺 ।। शिल्पकलेचे महामेरू: देवीप्रसाद रॉय चौधरी ।। 🌺🎨🗿🧱🇮🇳✨⚒️🏋️‍♂️🦾🔥🦁🌊

[Atul Kaviraje]

15.06.2026-MONDAY-
Jun 15, 1899
Roy Chowdhury Devipasad, modern Indian sculptor and painter, was born.

🕉� प्रस्तावना (मराठी) 🕉�
आज दिनांक १५ जून २०२६, सोमवार रोजी आपण भारतीय कला विश्वातील एका महान आणि देदीप्यमान ताऱ्याला वंदन करत आहोत. १५ जून १८९९ रोजी आधुनिक भारतीय शिल्पकला आणि चित्रकलेचे जनक देवीप्रसाद रॉय चौधरी (Deviprasad Roy Chowdhury) यांचा जन्म झाला होता. 'श्रमिकांचे वैभव' (Triumph of Labour) आणि 'दांडी यात्रा' यांसारखी जगप्रसिद्ध शिल्पे घडवून त्यांनी भारतीय मातीतील कष्टकऱ्यांचे जीवन अमर केले. त्यांच्या या कलात्मक प्रवासाला आणि स्मृतीला अर्पण केलेली ७ कडव्यांची ही एक रसाळ, सोपी आणि यमकसहित मराठी कविता सादर आहे. 🎨🗿धातू प्रस्तर 🇮🇳✨

🌺 ।। शिल्पकलेचे महामेरू: देवीप्रसाद रॉय चौधरी ।। 🌺

कडवे १
पंधरा जूनचा सोमवार आला घेऊन कलेचा पावन सुवास,
देवीप्रसाद चौधरींच्या जन्माची आठवण सांगतो इतिहास.
१८९९ चा तो दिवस धन्य झाला या पावन भूमीवर,
ज्यांनी कलेचे सुंदर नंदनवन फुलवले या जगतावर.
🎨🗿धातू प्रस्तर 🇮🇳✨

कडवे २
चित्रांच्या रंगात आणि दगडाच्या कोंदणात त्यांनी फुंकला प्राण,
शिल्पकलेच्या दुनियेत वाढवला माझ्या भारताचा मान.
कष्टकऱ्यांचे स्नायू आणि त्यांच्या कष्टाची ती अथांग ताकद,
मूर्तींमधून जिवंत केली त्यांची ती सुंदर कला पाहा अफाट.
⚒️ उघडा स्नायू 🏋��♂️ 🦁

कडवे ३
'श्रमिकांचे वैभव' सांगणारे ते चेन्नईच्या किनाऱ्यावरील शिल्प,
कष्टाची पूजा कशी करावी, याचे उलगडले त्यांनी कल्प.
चार मजूर मिळून मोठा दगड हलवतानाचे ते चित्र,
मानवी जिद्दीचे जगात बनले सर्वात सुंदर मित्र.
🌊 🧱 साखळी 🤝 😇

कडवे ४
'दांडी यात्रे'चे शिल्प घडवून गांधीजींना केले अमर,
क्रांतीची ती पावले पाहत थक्क झाली ही सारी जमीन.
कांस्य धातूच्या रसात विरघळले त्यांचे ते अथांग प्रेम,
शिल्पकलेचा राजा म्हणून जगात राहिला त्यांचा नेम.
🚶�♂️ 🚩 स्वातंत्र्य 🛡� 💖

कडवे ५
ललित कला अकादमीचे पहिले अध्यक्ष बनून भूषवले पद,
नव्या कलाकारांना दिली दिशा, दूर केले मनातील नद.
पद्मभूषण पुरस्काराने देशाने केला त्यांचा मोठा सन्मान,
कलेच्या पावन मंदिरी त्यांना मिळे सर्वोच्च तो मान.
📜 🏅 आदर 💎 🌈

कडवे ६
साधे चित्र असो वा अवाढव्य दगडाचे ते कोरीव काम,
देवीप्रसाद यांच्या हातांनी मिळवले जगात मोठे नाम.
शब्दांविना इतिहास सांगण्याची त्यांच्या हातात होती कला,
त्यांच्याच प्रेरणेने नवा मार्ग मिळाला या अथांग जगाला.
🧘�♂️ 🧠 कला 🎨 🥇

कडवे ७
दिवस संपता या महान कलावंताला करूया कोटी कोटी नमन,
ज्यांच्या हातांनी घडवले माझ्या देशाचे हे सुंदर गगन.
१५ जूनच्या या दिवशी कलेची ही अमर ज्योत मनात जपूया,
त्यांच्या निर्मितीतून आपणही जीवनाचे नवे रंग शिकूया.
🙏 🌸 कृतज्ञता ात ात 🎉

📝 एकत्रित संक्षिप्त अर्थ (Collective Meaning)
या कवितेत आधुनिक भारतीय शिल्पकलेचे शिल्पकार देवीप्रसाद रॉय चौधरी (जन्म: १५ जून १८९९) यांच्या कलागुणांचे व योगदानाचे सोप्या शब्दांत वर्णन केले आहे. त्यांनी चित्रकला आणि शिल्पकलेच्या माध्यमातून दगडांमध्ये जीव ओतला. चेन्नईच्या मरिना बीचवरील त्यांचे 'ट्रायम्फ ऑफ लेबर' (श्रमिकांचे वैभव) हे शिल्प मजुरांच्या कष्टाचे आणि एकतेचे प्रतीक आहे. तसेच दिल्लीतील त्यांचे 'दांडी यात्रा' हे शिल्प भारताच्या स्वातंत्र्यलढ्याची जिवंत साक्ष देते. ललित कला अकादमीचे पहिले अध्यक्ष म्हणून त्यांनी कलाक्षेत्राला नवी दिशा दिली, ज्यासाठी त्यांना 'पद्मभूषण' पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. ही कविता त्यांच्या कलेप्रती असलेल्या निष्ठेला आणि स्मृतीला वंदन करते.

📊 सारांश (Summary)
केवळ शब्दांचा सारांश (Word Summary): देवीप्रसाद रॉय चौधरी, १५ जून, जन्मदिवस, शिल्पकार, चित्रकार, श्रमिकांचे वैभव, दांडी यात्रा, ललित कला अकादमी, पद्मभूषण, कांस्य शिल्प, कला, इतिहास, कष्टकरी, नमन, प्रेरणा.

केवळ ईमोजी सारांश (Emoji Summary): 🎨🗿🧱🇮🇳✨⚒️🏋��♂️🦾🔥🦁🌊🧱⛓️🤝😇🚶�♂️🚩🇮🇳🛡�💖📜🏅👏💎🌈🧘�♂️🧠🎨👑🥇🙏🌸🎨🏢🚩🎉

📌 तळटीप (Foot-Note)
💡 टीप: ही कविता १५ जून २०२६ (सोमवार) रोजी भारतातील महान आधुनिक शिल्पकार आणि चित्रकार 'देवीप्रसाद रॉय चौधरी' यांच्या १२७ व्या जयंतीनिमित्त त्यांच्या अद्भुत कलाकृतींना आणि देशसेवेला अभिवादन करण्यासाठी रचली आहे. कला अमर आहे! 🙏 कलेचा आदर, देशाचा गौरव! 🌸🍃

--अतुल परब
--दिनांक-15.06.2026-सोमवार.
===========================================