नवा दुःख-कोश!📖 🚫 💧 🖋️ 🥀 🚶‍♂️ 🎒 🥺 💭 💧 🌾 👕 💦 😭 ⚖️ 👑 🏛️ 💸 😢 🌪️

[Atul Kaviraje]

कवी आणि कवितेचा परिचय (मराठी प्रस्तावना)
सामान्य माणसाच्या जगण्यातील दुःखाची अथांगता आणि व्यवस्थेच्या उदासीनतेमुळे निर्माण झालेली पोकळी यावर प्रकाश टाकणारी ही अत्यंत भावूक कविता आहे. शब्दकोशातून सुखाचा शब्द जणू पुसला गेलाय आणि आयुष्याच्या प्रत्येक पानावर फक्त दुःखाचे मळभ साचले आहे, याचे वास्तववादी चित्रण यात केले आहे.
🪞📜🥺💔✍️

शीर्षक: नवा दुःख-कोश!

सुख हा शब्द शब्द-कोशातून
माझ्या कधीचा नामशेष झालाय
पानन-पान भरले दुखंचे माझ्या
एक नवा दुःख-कोश लिहिलाय
अर्थ: माझ्या आयुष्याच्या शब्दकोशातून 'सुख' हा शब्द कधीच नाहीसा झाला आहे, आणि माझ्या जीवनाच्या प्रत्येक पानावर फक्त दुःखाचे प्रसंग भरल्यामुळे मी जणू एक नवीन दुःखाचाच ग्रंथ लिहिला आहे.
📖🚫💧🖋�🥀

अपेक्षांचे ओझे बाळगून चालतोय
आशा-आकांक्षा पूर्ती मनी पाहतोय
परी सारे मनााचे खेळाच हे
उरी अंतरी हुंदका दाटतोय
अर्थ: जीवनात अनेक स्वप्ने आणि अपेक्षांची शिदोरी पाठीवर घेऊन चालणाऱ्या माणसाच्या पदरी शेवटी दुःखाचे हुंदकेच उरतात.
🚶�♂️🎒🥺💭💧

अन्न-वस्राविना दिवस हे सरतात
घाम गाळूनी कष्ट करून मरतात
भाकरीचा तुकडाही मिळेना कुणाला
गरीबांचे अश्रू जणू येथे तरतात
अर्थ: अहोरात्र राबूनही दोन वेळची भाकरी न मिळालेल्या कष्टकऱ्यांच्या वाट्याला केवळ अश्रू आणि गरिबीचे जिणे येते.
🌾👕💦😭⚖️

सत्तेच्या सिंहासनी बसलेत जे लोक
जनतेच्या डोळ्यात आणून भरती शोक
कुर्च्यांची भाषा ही त्यांनाच कळेना
घराघरात आज पसरले कसे हे शोक
अर्थ: सत्तेच्या आणि खुर्चीच्या मोहात अडकलेल्या राज्यकर्त्यांना जनतेच्या घरातील दुःखाची आणि आक्रोशाची काहीही चाड राहिलेली नाही.
👑🏛�💸😢🌪�

वचनांचे खेळ सारे खोटेच ठरले
नशिबाचे चटके हे अंगावर उरले
विश्वासघात झालाय प्रत्येक पावलावर
आशेचे दिवे हे जणू आता विझले
अर्थ: राजकारण्यांची प्रत्येक आश्वासने फसवी ठरली असून, जनतेचा विश्वासघात झाल्यामुळे आशेचे सर्व दीप मालवले आहेत.
📜🤥👣🔥🌑

आरोपांच्या फैरी इथे झडत राहतात
सामान्य मात्र पिचून मरत राहतात
न्याय मागण्या ती कुणाकडे करावी
अत्याचारांचे बळ येथे वाढत राहतात
अर्थ: सत्तेसाठी चाललेल्या आरोप-प्रत्यारोपांच्या राजकारणात सामान्य माणूस भरडला जातो आणि अन्यायाचे साम्राज्य वाढते.
🎯🗣�⚖️⛓️⚠️

आता तरी जागे व्हा हे लोकनियुक्त राजा
गरिबांच्या दारावर फिरेल का कधी पाझा
अश्रूंची भाषा आता समजावून घ्या ना
भूकंप येईल जेव्हा उसळेल हा रोष माझा
अर्थ: राज्यकर्त्यांनो, आतातरी जनतेच्या डोळ्यातील अश्रू ओळखा, नाहीतर हा अनावर रोष मोठा भूकंप घडवून आणेल.
👑🔔🚪🌊⚡

कवितेचा सारांश
सुखाची प्रतीक्षा करत असताना वाट्याला आलेले दुःखाचे डोंगर आणि त्यातून निर्माण झालेला हा जनक्षोभ व्यवस्था बदलण्याची ताकद ठेवतो.
🎯⚖️🔥✊🇮🇳

मराठी तळटीप (Foot-note):
ही कविता म्हणजे हसणे विसरलेल्या आणि दुःखाचा कोश पाठीवर वागवणाऱ्या शोषित समाजाच्या अथांग व्यथेचे ज्वलंत प्रतीक आहे.
📖✍️🔥⚖️✨

📖 🚫 💧 🖋� 🥀 🚶�♂️ 🎒 🥺 💭 💧 🌾 👕 💦 😭 ⚖️ 👑 🏛� 💸 😢 🌪� 📜 🤥 👣 🔥 🌑 🎯 🗣� ⛓️ ⚠️ 🔔 🚪 🌊 ⚡ 🇮🇳

===========================================
--संकलन --अतुल परब--दिनांक-29.08.2026-शनिवार.
===========================================