🪔🤼 गुरु हनुमान : भारतीय कुस्तीविश्वातील द्रोणाचार्य 🤼🪔-2-🌄 🤼 🪔 💪 🌟 🏙️

[Atul Kaviraje]

30.08.2026-SUNDAY-
गुरु हनुमान (Guru Hanuman)
जन्म -तारीख: ३० ऑगस्ट १९०१
क्षेत्र/ओळख: भारतातील ख्यातनाम कुस्ती प्रशिक्षक (पद्मश्री आणि द्रोणाचार्य पुरस्कार विजेते).

५. 🥇 शिष्य घडविण्याची अद्वितीय परंपरा
५.१ स्वतःपेक्षा शिष्य मोठा
गुरु हनुमानांचे सर्वांत मोठे यश म्हणजे त्यांनी स्वतःची कीर्ती वाढवण्यापेक्षा शिष्यांच्या विजयात स्वतःचा विजय पाहिला.

त्यांच्या शिष्यांमध्ये सतपाल, दारा सिंह, सुभाष वर्मा, वीरेंद्र सिंह, अनिल मान, सुजीत मान यांसारख्या अनेक मल्लांचा उल्लेख केला जातो.

५.२ सतपाल यांसारख्या मल्लांची घडण
गुरु हनुमानांचे शिष्य सतपाल सिंह पुढे स्वतः प्रसिद्ध मल्ल आणि प्रशिक्षक झाले. त्यांनी आशियाई क्रीडा स्पर्धेत सुवर्णपदक मिळवले आणि नंतर प्रशिक्षक म्हणूनही मोठे योगदान दिले.

५.३ यशाची साखळी
गुरु → शिष्य → पुढची पिढी → पुढचा गुरू

अशी ही परंपरा निर्माण झाली. त्यामुळे त्यांचा वारसा एका व्यक्तीपुरता मर्यादित राहिला नाही.

🥇 🏆 🤼 👨�🏫 🌟

६. 🌍 राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय पदकांची परंपरा
६.१ राष्ट्रासाठी लढणारे मल्ल
गुरु हनुमानांच्या प्रशिक्षणातून तयार झालेले मल्ल राष्ट्रीय तसेच आंतरराष्ट्रीय स्पर्धांमध्ये भारताचे प्रतिनिधित्व करू लागले.

६.२ १९७२ कॉमनवेल्थ स्पर्धा
स्रोतांनुसार त्यांच्या शिष्यांपैकी सुदेश कुमार, प्रेमनाथ आणि वेद प्रकाश यांनी १९७२ च्या कार्डिफ कॉमनवेल्थ स्पर्धेत सुवर्णपदके मिळवली.

६.३ आशियाई क्रीडा स्पर्धांतील यश
सतपाल यांनी १९८२ आशियाई क्रीडा स्पर्धेत आणि करतार सिंह यांनी १९८६ आशियाई क्रीडा स्पर्धेत सुवर्णपदक मिळवले, असा स्रोतांमध्ये उल्लेख आहे.

यातून स्पष्ट होते : गुरु हनुमानांची प्रशिक्षणपद्धती आखाड्याच्या मर्यादेत राहिली नाही; तिने भारतीय मल्लांना आंतरराष्ट्रीय मंचावर नेले.

🌍 🇮🇳 🥇 🏆 🤼

७. 🏅 पद्मश्री आणि द्रोणाचार्य पुरस्कार
७.१ पद्मश्री
गुरु हनुमानांना १९८३ मध्ये पद्मश्री प्रदान करण्यात आला. त्यांच्या दीर्घकाळच्या क्रीडा योगदानाचा हा राष्ट्रीय सन्मान होता.

७.२ द्रोणाचार्य पुरस्कार
त्यांना द्रोणाचार्य पुरस्कार मिळाला—भारतातील उत्कृष्ट क्रीडा प्रशिक्षकांना दिला जाणारा अत्यंत प्रतिष्ठेचा राष्ट्रीय सन्मान. अनेक उपलब्ध स्रोत हे वर्ष १९८७ असे नमूद करतात; काही स्रोत १९८८ असे देतात.

७.३ 'गुरु' नावाला सार्थ करणारा सन्मान
महाभारतातील आचार्य द्रोणांच्या नावाने दिला जाणारा हा पुरस्कार गुरु हनुमानांच्या जीवनकार्याला अत्यंत समर्पक ठरतो.

कारण त्यांनी एक मल्ल नव्हे, तर मल्लांची पिढी घडवली.

🏅 🇮🇳 🏆 🪔 👨�🏫

🌟 १० मुद्द्यांचा Emoji-सारांश
🌄 🤼 🪔 💪 🌟 🏙� 🤼 🪔 💪 🌟 🏟� 🤼 🌾 🪔 🇮🇳 🪨 🏅 🧠 🤼 🌟 🥇 🏆 🤼 👨�🏫 🌟 🌍 🇮🇳 🥇 🏆 🤼 🏅 🇮🇳 🏆 🪔 👨�🏫 💪 🧘 🌅 🥛 🤼 🕯� 🪔 🤼 🌹 🇮🇳 👑 🤼 🇮🇳 🪔 🌟

===========================================
--संकलन --अतुल परब-- दिनांक-30.08.2026-रविवार.
===========================================