⚖️🇮🇳 सुधी रंजन दास — न्यायाच्या दीपस्तंभाला अभिवादन 🇮🇳⚖️-1-🌱 📚 🪔 🧠 ✨ ⚖️

[Atul Kaviraje]

01.10.2026-THURSDAY-
सुदी रंजन दास (भारताचे पाचवे मुख्य न्यायमूर्ती)   
जन्मतारीख-१ ऑक्टोबर १८९४

खालील लेखात न्यायमूर्ती सुधी रंजन दास यांच्या जन्मापासून शिक्षण, वकिली, उच्च न्यायालयीन कारकीर्द, सर्वोच्च न्यायालयातील भूमिका आणि भारताचे पाचवे मुख्य न्यायमूर्ती म्हणून केलेल्या कार्याचा संदर्भाधारित आढावा दिला आहे. त्यांच्या जीवनातील तथ्ये प्रामुख्याने भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाच्या अधिकृत नोंदींवर आधारित आहेत.

⚖️🇮🇳 सुधी रंजन दास — न्यायाच्या दीपस्तंभाला अभिवादन 🇮🇳⚖️

लेखाची प्रस्तावना 🌺
१ ऑक्टोबर १८९४ रोजी जन्मलेले न्यायमूर्ती सुधी रंजन दास हे भारताचे पाचवे मुख्य न्यायमूर्ती होते. त्यांनी १ फेब्रुवारी १९५६ ते ३० सप्टेंबर १९५९ या कालावधीत भारताचे मुख्य न्यायमूर्ती म्हणून कार्य केले. त्यापूर्वी त्यांनी कलकत्ता उच्च न्यायालय, पंजाब उच्च न्यायालय, फेडरल कोर्ट आणि सर्वोच्च न्यायालयात विविध जबाबदाऱ्या सांभाळल्या. त्यांचे शिक्षण शांतिनिकेतन, बंगाबासी कॉलेज आणि लंडनमधील युनिव्हर्सिटी कॉलेज येथे झाले.

१. 🌱 बालपण आणि ज्ञानसाधना 🌱
१.१ जन्म आणि प्रारंभिक संस्कार
सुधी रंजन दास यांचा जन्म १ ऑक्टोबर १८९४ रोजी तत्कालीन कलकत्ता येथे झाला आणि त्यांच्या शिक्षणाची सुरुवात टागोरांच्या शाळेत झाली.

१.२ शांतिनिकेतनचा प्रभाव
ते शांतिनिकेतनमधील टागोरांच्या शाळेतील सुरुवातीच्या विद्यार्थ्यांपैकी एक होते, त्यामुळे शिक्षणाला व्यापक सांस्कृतिक संदर्भ मिळाला.

१.३ कायद्याच्या शिक्षणाकडे वाटचाल
कलकत्ता विद्यापीठातून पदवी घेतल्यानंतर त्यांनी युनिव्हर्सिटी कॉलेज, लंडन येथे कायद्याचे शिक्षण पूर्ण केले आणि १९१८ मध्ये LL.B. प्रथम श्रेणी प्रथम मिळवली.

🌱 📚 🪔 🧠 ✨

२. ⚖️ वकिली आणि न्यायव्यवस्थेतील प्रारंभ ⚖️
२.१ बारमध्ये प्रवेश
१९१८ मध्ये ग्रेज् इनमधून बारमध्ये प्रवेश मिळवल्यानंतर त्यांनी १९१९ मध्ये कलकत्ता बारमध्ये आपल्या व्यावसायिक कारकीर्दीची सुरुवात केली.

२.२ कायद्याच्या अध्यापनाची भूमिका
ते युनिव्हर्सिटी लॉ कॉलेजमध्ये अध्यापनही करत होते, त्यामुळे त्यांच्या कारकीर्दीत कायद्याचा व्यावहारिक आणि शैक्षणिक अशा दोन्ही अंगांचा समावेश झाला.

२.३ कलकत्ता उच्च न्यायालय
१९४२ मध्ये अतिरिक्त न्यायाधीश आणि १९४४ मध्ये कायमस्वरूपी न्यायाधीश म्हणून त्यांनी कलकत्ता उच्च न्यायालयात कार्य केले.

⚖️ 📜 🏛� 👨�⚖️ 🌟

३. 🏛� पंजाब उच्च न्यायालय ते सर्वोच्च न्यायालय 🏛�
३.१ पंजाब उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायमूर्ती
१९ जानेवारी १९४९ ते १९ जानेवारी १९५० या काळात त्यांनी पंजाब उच्च न्यायालयाचे मुख्य न्यायमूर्ती म्हणून कार्य केले.

३.२ फेडरल कोर्टातील नियुक्ती
भारताच्या नव्या घटनात्मक व्यवस्थेच्या संक्रमणकाळात २० जानेवारी १९५० पासून ते फेडरल कोर्ट/भारताच्या सर्वोच्च न्यायालयाचे न्यायाधीश झाले. भारत सरकारच्या १९५० च्या राजपत्रातील नियुक्तीची नोंदही याची पुष्टी करते.

३.३ कार्यवाहक मुख्य न्यायमूर्ती
मुख्य न्यायमूर्ती होण्यापूर्वी त्यांनी १९५५ मध्ये दोन कालखंडांत कार्यवाहक मुख्य न्यायमूर्ती म्हणून जबाबदारी सांभाळली.

🏛� ⚖️ 🇮🇳 📜 🌟

🌱 📚 🪔 🧠 ✨ ⚖️ 📜 🏛� 👨�⚖️ 🌟 🏛� ⚖️ 🇮🇳 📜 🌟 👑 ⚖️ 🇮🇳 🏛� 🕯� 📚 ⚖️ 🕯� 🇮🇳 🌺

**===========================================
--संकलन --अतुल परब--दिनांक-01.10.2026-गुरुवार.
===========================================**