🌟👁️ डॉ. गोविंदप्पा वेंकटस्वामी — दृष्टीदानातून मानवसेवेचा दीपस्तंभ 👁️🌟-1-🌱

[Atul Kaviraje]

01.10.2026-THURSDAY-
गोविंदप्पा वेंकटस्वामी (डॉक्टर, समाज कार्यकर्ता)   
जन्मतारीख-१ ऑक्टोबर १९१८

🌟👁� डॉ. गोविंदप्पा वेंकटस्वामी — दृष्टीदानातून मानवसेवेचा दीपस्तंभ 👁�🌟

लेखाची प्रस्तावना 🌺
१ ऑक्टोबर १९१८ रोजी तामिळनाडूतील वडामलापुरम येथे जन्मलेले डॉ. गोविंदप्पा वेंकटस्वामी, प्रेमाने 'डॉ. व्ही.' म्हणून ओळखले जाणारे प्रसिद्ध नेत्रतज्ज्ञ, समाजसेवक आणि अरविंद आय हॉस्पिटलचे संस्थापक होते. स्वतःच्या गंभीर आजाराशी झुंज देऊन त्यांनी पुन्हा वैद्यकीय क्षेत्रात प्रवेश केला आणि नेत्रचिकित्सेला आपल्या जीवनकार्याचे माध्यम बनवले. १९७६ मध्ये त्यांनी मदुराई येथे केवळ ११ खाटांच्या रुग्णालयातून अरविंद नेत्रसेवा सुरू केली.

१. 🌱 बालपण, संवेदना आणि डॉक्टर होण्याचे स्वप्न 🌱
१.१ साध्या ग्रामीण वातावरणातील बालपण
डॉ. वेंकटस्वामी यांचा जन्म मदुराईपासून सुमारे ८० किलोमीटर अंतरावरील वडामलापुरम या गावात झाला; ते पाच भावंडांपैकी ज्येष्ठ होते.

१.२ दुःखातून निर्माण झालेली वैद्यकीय प्रेरणा
लहानपणी गावात वैद्यकीय सुविधा नसल्यामुळे गर्भधारणेशी संबंधित गुंतागुंतांमुळे काही नातेवाईकांचे झालेले मृत्यू त्यांनी पाहिले आणि डॉक्टर होण्याची प्रेरणा घेतली.

१.३ शिक्षणाची जिद्द
अमेरिकन कॉलेज, मदुराई येथून रसायनशास्त्राचा अभ्यास केल्यानंतर त्यांनी स्टॅन्ली मेडिकल कॉलेजमधून १९४४ मध्ये वैद्यकीय शिक्षण पूर्ण केले.

🌱 📚 🧠 🩺 ✨

२. 💪 आजाराशी संघर्ष आणि नेत्रचिकित्सेकडे वळलेले जीवन 💪
२.१ सैन्य वैद्यकीय सेवेत प्रवेश
वैद्यकीय शिक्षणानंतर त्यांनी भारतीय सैन्याच्या वैद्यकीय सेवेत काम केले; परंतु १९४८ मध्ये गंभीर संधिवातामुळे त्यांना सेवेतून निवृत्त व्हावे लागले.

२.२ शरीराच्या मर्यादांवर मात
आजारामुळे त्यांच्या हातांची बोटे वाकडी झाली आणि ते दीर्घकाळ अंथरुणाला खिळले; तरीही त्यांनी वैद्यकीय क्षेत्र सोडले नाही.

२.३ नेत्रचिकित्सेची नवी दिशा
प्रसूतीतज्ज्ञ होण्याचे मूळ स्वप्न बदलून त्यांनी नेत्रचिकित्सा स्वीकारली आणि विकृत झालेल्या बोटांनी शस्त्रक्रियेची कौशल्ये पुन्हा आत्मसात केली.

💪 🩺 👁� 🔥 🌟

३. 👁� ग्रामीण नेत्रसेवा आणि समाजकार्य 👁�
३.१ नेत्रशिबिरांची संकल्पना
सरकारी सेवेत असताना त्यांनी ग्रामीण भागातील लोकांपर्यंत नेत्रसेवा पोहोचवण्यासाठी नेत्रशिबिरांच्या कार्यक्रमाला चालना दिली.

३.२ अंधांसाठी पुनर्वसन
१९६६ मध्ये अंधांसाठी पुनर्वसन केंद्र आणि पुढे नेत्रसहाय्यकांच्या प्रशिक्षणासारखे कार्यक्रम त्यांनी विकसित केले.

३.३ वैद्यकीय सेवेत सामाजिक दृष्टिकोन
त्यांच्या कार्यात उपचाराबरोबरच ग्रामीण पोहोच, पुनर्वसन आणि प्रशिक्षित मनुष्यबळनिर्मिती यांना महत्त्व देण्यात आले.

👁� 🏕� 🤝 🌾 ❤️

🌱 📚 🧠 🩺 ✨ 💪 🩺 👁� 🔥 🌟 👁� 🏕� 🤝 🌾 ❤️ 🏥 👁� 🌟 🤲 🌍 🏆 🇮🇳 👁� 🕯� 🌟

**===========================================
--संकलन --अतुल परब--दिनांक-01.10.2026-गुरुवार.
===========================================**